Lekcja A2-13 — Samopoczucie 😊

🏋️ Solo ejercicios ← Índice

Nivel A2 · Bienestar, salud, imperativo y consejos médicos

1. 📖 Słownictwo — Vocabulario

Sustantivos

PolacoPronunciaciónEspañolGénero
Zdrowiezdróviesaludn
Chorobahoróbaenfermedadf
Bólbuldolorm
Gorączkagorónchkafiebref
Kaszelkásheltosm
Katarkátarcatarrom
Grypagrípagripef
Przeziębieniepshezhiémbieñeresfriadon
Tabletkatablétkapastillaf
Lekarstwolekárstfomedicamenton
Receptaretséptarecetaf
Aptekaaptékafarmaciaf
Lekarzlékashmédicom
Szpitalshpítalhospitalm
Badaniebadáñeexamen médicon
Operacjaoperátsyaoperaciónf
Dietadiétadietaf
Ćwiczeniachvichéñaejerciciosn
Sensensueñom
Stresstresestrésm
Relaksrélaksrelajaciónm
Samopoczuciesamopochúchiebienestarn

Adjetivos

PolacoPronunciaciónEspañolGénero
Zdrowyzdróvisanoadj m
Choryhórienfermoadj m
Zmęczonyzmenchónicansadoadj m
Wypoczętyvipochéntidescansadoadj m

Verbos

PolacoPronunciaciónEspañolTipo
Bolećboléchdolerv
Czuć sięchuch shiesentirsev
Leczyćléchichtratar/curarv
Odpoczywaćotpochívachdescansarv
Ćwiczyćchvíchichejercitarv
Odżywiać sięodjivíach shienutrirsev
Doradzaćdorádzachaconsejarv
Odradzaćodrádzachdesaconsejarv
Martwić sięmártvich shiepreocuparsev

2. 📝 Tryb rozkazujący — El imperativo

El imperativo en polaco se forma a partir de la raíz del presente. La formación depende del tipo de conjugación:

Formación según el tipo de conjugación

Tipo de conjugaciónTy (tú)My (nosotros)Wy (vosotros)
-ę / -esz (pisać → piszę)pisz!piszmy!piszcie!
-ę / -isz (robić → robię)rób!róbmy!róbcie!
-m / -sz (czytać → czytam)czytaj!czytajmy!czytajcie!
Regla general: para la forma ty, se toma la raíz de la 3ª persona del plural (oni/one) y se quita la terminación. Para my se añade -my y para wy se añade -cie.

Imperativos con verbos de salud

InfinitivoSignificadoImperativo (ty)Imperativo (wy)
spaćdormirŚpij!Śpijcie!
ćwiczyćejercitarĆwicz!Ćwiczcie!
odpoczywaćdescansarOdpoczywaj!Odpoczywajcie!
jeśćcomerJedz!Jedzcie!
pićbeberPij!Pijcie!

Imperativos irregulares más importantes

InfinitivoSignificadoImperativo (ty)
byćser/estarBądź!
miećtenerMiej!
iśćir (a pie)Idź!
wziąćtomar/cogerWeź!
jeśćcomerJedz!
💊 Weź tabletkę! — ¡Toma la pastilla!
🛌 Idź do łóżka! — ¡Ve a la cama!
💪 Bądź zdrowy! — ¡Sé sano! / ¡Que te mejores!

3. 🚫 Imperativo negativo — Nie + imperfektyw

En polaco, el imperativo negativo siempre usa el aspecto imperfectivo, incluso cuando el afirmativo usa el perfectivo.

El imperativo negativo SIEMPRE lleva nie + verbo imperfectivo. Nunca se niega un imperativo perfectivo.
Afirmativo (perfectivo)Negativo (imperfectivo)Significado
Zjedz!Nie jedz!¡Come! / ¡No comas!
Wypij!Nie pij!¡Bebe! / ¡No bebas!
Weź!Nie bierz!¡Toma! / ¡No tomes!
Kup!Nie kupuj!¡Compra! / ¡No compres!
Napisz!Nie pisz!¡Escribe! / ¡No escribas!
🚫 Nie jedz słodyczy! — ¡No comas dulces!
🚫 Nie bierz tego lekarstwa! — ¡No tomes esa medicina!
🚫 Nie pij alkoholu! — ¡No bebas alcohol!

4. 🔄 Aspekt w trybie rozkazującym — Aspecto en imperativo

En el imperativo afirmativo, la elección del aspecto cambia el matiz:

Pares aspectuales importantes

ImperfectivoPerfectivoSignificado
jeśćzjeśćcomer
pićwypićbeber
braćwziąćtomar/coger
kupowaćkupićcomprar
odpoczywaćodpocząćdescansar
robićzrobićhacer
🔵 Imperfectivo (consejo general): Pij dużo wody! — ¡Bebe mucha agua! (siempre)
🔴 Perfectivo (acción puntual): Wypij tę herbatę! — ¡Bébete este té! (ahora)

5. 💡 Doradzanie — Dar consejos

En polaco hay varias estructuras para dar consejos médicos o de salud:

EstructuraEjemploTraducción
Powinieneś/Powinnaś + inf.Powinieneś więcej spać.Deberías dormir más.
Musisz + inf.Musisz wziąć lekarstwo.Debes tomar la medicina.
Trzeba + inf.Trzeba jeść warzywa.Hay que comer verduras.
Warto + inf.Warto pić dużo wody.Vale la pena beber mucha agua.
Radzę ci + inf.Radzę ci iść do lekarza.Te aconsejo ir al médico.
Proponuję, żebyś...Proponuję, żebyś odpoczął.Propongo que descanses.
Na twoim miejscu...Na twoim miejscu poszedłbym do szpitala.En tu lugar iría al hospital.
Powinieneś es para hombres, powinnaś para mujeres. Trzeba y warto son impersonales — no cambian según la persona.

6. 🤒 Wyrażanie objawów — Expresar síntomas

Frases esenciales para describir cómo te sientes:

PolacoEspañol
Boli mnie głowa.Me duele la cabeza.
Boli mnie gardło.Me duele la garganta.
Boli mnie brzuch.Me duele el estómago.
Bolą mnie plecy.Me duele la espalda.
Mam gorączkę.Tengo fiebre.
Mam kaszel i katar.Tengo tos y catarro.
Źle się czuję.Me siento mal.
Dobrze się czuję.Me siento bien.
Jestem przeziębiony/a.Estoy resfriado/a.
Jestem chory/a.Estoy enfermo/a.
Jestem zmęczony/a.Estoy cansado/a.
Boli (singular) se usa con una parte del cuerpo: Boli mnie głowa. Bolą (plural) se usa cuando duelen varias cosas: Bolą mnie zęby (me duelen los dientes).

7. ❓ Pytanie o samopoczucie — Preguntar por el bienestar

PolacoEspañolContexto
Jak się czujesz?¿Cómo te sientes?Informal
Jak się Pan/Pani czuje?¿Cómo se siente usted?Formal
Co ci dolega?¿Qué te molesta/duele?Informal
Co Panu/Pani dolega?¿Qué le molesta?Formal (médico)
Wszystko w porządku?¿Todo en orden?General
Czy coś cię boli?¿Te duele algo?Informal

8. 🔤 Zaimki — Pronombres: acusativo y dativo

Para expresar síntomas necesitamos los pronombres en dativo (a quién le duele) y acusativo (qué duele):

PersonaNominativoAcusativoDativo
yojamniemi
tycię / ciebieci / tobie
élongo / jegomu / jemu
ellaonajej
nosotrosmynasnam
vosotroswywaswam
ellos/ellasoni/oneichim
Boli mnie głowa. — Me duele la cabeza. (mnie = acusativo)
Radzę ci odpoczywać. — Te aconsejo descansar. (ci = dativo)
Lekarz przepisał jej lekarstwo. — El médico le recetó medicina. (jej = dativo)

9. 🏥 Mini dialog — U lekarza (En el médico)

Lekarz: Dzień dobry. Co Panu dolega?
Pacjent: Dzień dobry, panie doktorze. Źle się czuję. Boli mnie głowa i mam gorączkę.
Lekarz: Od kiedy Pan się źle czuje?
Pacjent: Od wczoraj. Mam też kaszel i katar.
Lekarz: Rozumiem. Proszę otworzyć usta. Hmm, gardło jest czerwone. To przeziębienie.
Pacjent: Co powinienem robić?
Lekarz: Proszę dużo pić, odpoczywać i brać te tabletki trzy razy dziennie.
Pacjent: Czy potrzebuję receptę?
Lekarz: Tak, proszę. Oto recepta. Proszę iść do apteki.
Pacjent: Dziękuję bardzo, panie doktorze.
Lekarz: Proszę bardzo. Zdrówko!

Traducción

Médico: Buenos días. ¿Qué le molesta?
Paciente: Buenos días, doctor. Me siento mal. Me duele la cabeza y tengo fiebre.
Médico: ¿Desde cuándo se siente mal?
Paciente: Desde ayer. También tengo tos y catarro.
Médico: Entiendo. Por favor abra la boca. Hmm, la garganta está roja. Es un resfriado.
Paciente: ¿Qué debería hacer?
Médico: Por favor beba mucho, descanse y tome estas pastillas tres veces al día.
Paciente: ¿Necesito una receta?
Médico: Sí, aquí tiene. Esta es la receta. Por favor vaya a la farmacia.
Paciente: Muchas gracias, doctor.
Médico: De nada. ¡Salud!


Muchos estudiantes niegan el imperativo perfectivo: ❌ Nie zjedz tego!. Esto es INCORRECTO. En polaco, la negación del imperativo siempre usa el imperfectivo: ✅ Nie jedz tego! (¡No comas eso!). Lo mismo con: ❌ Nie weź✅ Nie bierz, ❌ Nie kup✅ Nie kupuj.

Uzdrowiska (balnearios) tienen una larga tradición en Polonia. Ciudades como Ciechocinek, Krynica-Zdrój y Kudowa-Zdrój son famosos centros de salud donde los polacos van a "leczyć się" (tratarse). El sistema de salud público (NFZ) incluso puede cubrir estancias en uzdrowiska con receta médica. Existe también un conocido "decálogo del hombre sano" (dekalog zdrowego człowieka): dormir 8 horas, hacer ejercicio, comer verduras, beber agua, evitar el estrés...

10. 🏋️ Ćwiczenia — Ejercicios

Ćwiczenie 1 — Imperativo: forma correcta

Escribe la forma imperativa correcta del verbo indicado (2ª persona singular):

  1. (jeść, perf.) ¡Come el almuerzo! → ____ obiad!
  2. (pić, perf.) ¡Bebe agua! → ____ wodę!
  3. (brać/wziąć, perf.) ¡Toma la pastilla! → ____ tabletkę!
  4. (spać) ¡Duerme bien! → ____ dobrze!
  5. (ćwiczyć) ¡Ejercítate! → ____!
  6. (odpoczywać) ¡Descansa! → ____!
1. Zjedz · 2. Wypij · 3. Weź · 4. Śpij · 5. Ćwicz · 6. Odpoczywaj

Ćwiczenie 2 — Imperativo negativo (aspecto)

Elige la forma correcta del imperativo negativo:

  1. ¡No comas dulces! → (Nie zjedz / Nie jedz) słodyczy!
  2. ¡No tomes eso! → (Nie weź / Nie bierz) tego!
  3. ¡No compres eso! → (Nie kup / Nie kupuj) tego!
  4. ¡No fumes! → (Nie zapal / Nie pal)!
  5. ¡No escribas SMS! → (Nie napisz / Nie pisz) SMS-ów!
1. Nie jedz · 2. Nie bierz · 3. Nie kupuj · 4. Nie pal · 5. Nie pisz

Ćwiczenie 3 — Wyrażanie objawów (Expresar síntomas)

Completa con la expresión correcta:

  1. Me duele la cabeza → ____ mnie głowa.
  2. Tengo fiebre → Mam ____.
  3. Me siento mal → ____ się czuję.
  4. Estoy resfriado → Jestem ____.
  5. Tengo tos y catarro → Mam ____ i ____.
1. Boli · 2. gorączkę · 3. Źle · 4. przeziębiony · 5. kaszel, katar

Ćwiczenie 4 — Doradzanie (Dar consejos)

Traduce al polaco usando la estructura indicada:

  1. Deberías descansar más. (Powinieneś...) → ____
  2. Hay que comer verduras. (Trzeba...) → ____
  3. Vale la pena beber agua. (Warto...) → ____
  4. Te aconsejo ir al médico. (Radzę ci...) → ____
1. Powinieneś więcej odpoczywać · 2. Trzeba jeść warzywa · 3. Warto pić dużo wody · 4. Radzę ci iść do lekarza

Lekcja A2-13 — Samopoczucie · Curso de Polaco A2